CHAŁUPKI ¤ Średniowieczny zamek kasztelański Novum Castrum (zniszczony) ¤
Ocena
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
amek Novum Castrum (z łaciny Nowy Zamek) stał na niewysokim wzgórzu u stop którego rozciąga się malownicza dolina Nysy Kłodzkiej z wsią Chałupki. Nie zachowały się jego opisy. Wiadomo, że miał cylindryczną wieżę i otoczony był fosą i wałami. I właśnie tylko fosa oraz wysoki na kilka metrów wał otaczające owalny kopiec pozostały po tym zamku. Niestety część terenu zamkowego przecina szosa.
Podczas badań, archeolodzy odkryli fundamenty murów obwodowych i wieży.
Historia
arownię w Chałupkach wzniesiono w końcu XIII w. jak o siedzibę kasztelańską. Miała ona bronić wschodniej granicy rozległego księstwa świdnickiego. W dokumentach występowała pod nazwą Novum Castrum.
1295 r. - pierwsza wzmianka o zamku jako siedzibie kasztelana Piotra z Liebenau (Lubna)
ok. 1430 r. - zamek był własnością Zygmunta von Rachenau, najmożniejszego wasala biskupa oleśnickiego Konrada IV a jednocześnie raubittera czyli rycerza-rozbójnika
1438 r. - rozbójnicy z Chałupek najechali i złupili klasztor w Henrykowie
1440 r. - Hynko Kruszina, namiestnik ziemi kłodzkiej zdobył zamek kładąc kres rozbojom von Rachenau. Jednak i on począł napadać na ziemie skłóconego ze sobą biskupa oleśnickiego
15.06.1443 r. - zamek został zdobyty przez oddziały wojskowe pod wodzą księcia Wilhelma zorganizowane przeciw raubitterom przez mieszczan wrocławskich
Jakiś czas potem zamek ponownie zajęli rozbójnicy - rodzina Unwirdów z Kasparem Unwirdem na czele
1509 r. - biskup wrocławski Jan Turzon zorganizował kolejną wyprawę przeciw rozbójnikom. Zamek w Chałupkach został zdobyty i definitywnie zniszczony
1832 r. - istniejące jeszcze ruiny zostały rozebrane
po 1945 r. - prace archeologiczne po II wojnie św. doprowadziły do odkrycia w ziemi murów obwodowych o grubości 2 m oraz wieży
Najazdy i potyczki sąsiedzkie
Ciekawie przedstawia się cała historia sporu namiestnika ziemi kłodzkiej z nadania króla czeskiego Hynko Krusziny z rozbójnikami z Chałupek a później z biskupem oleśnickim. Gdy zamek w Chałupkach przejął Zygmunt von Rachenau, stał się on gniazdem rozbójników terroryzujących całą okolicę. Przeciw zbójom wystąpił właśnie Hynko Kruszina, któremu porwali i zgwałcili oni córkę. Zaprzysiągł srogą zemstę von Rachenau. W tym celu przeniósł się do zamku w Ząbkowicach Śl., aby być bliżej swojego wroga. Wkrótce potem zdobył Chałupki, jednak nie schwytał przywódcy zbójów, począł za to napadać na ziemie biskupa oleśnickiego Konrada IV, którego wasalem był von Rachenau. We Wrocławiu zebrała się więc rada która miała rozstrzygnąć spór i zakończyć walki. Jej wyrokiem Hynko Kruszina miał otrzymać wszytkie dobra von Rachenaua. Ten tymczasem zajął biskupi zamek Kaltenstein w księstwie nyskim. Reakcja biskupa była natychmiastowa, 11 marcu 1442 r. odbił zamek i pojmał bandę zbojów. Sam von Rachenau zginął w czasie walki. Zamek w Chałupkach otrzymał Kruszina i obsadził swoim kasztelanem. Jednak także i on zaczął się parać zbójowaniem, m.in. podobnie jak von Rachenau napadł na klasztor w Henrykowie, a gdy przedstawiciele miast ziębickich zjeżdżali do Nysy w celu naradzenia się nad coraz poważniejszym problemem szerzenia się rozbójnictwa, Kruszina zorganizował zasadzkę i pojmał oddział wojska księcia opawsko-ziębickiego Wilhelma. Wywiózł go do swojego zamku w Karpieniu i zażądał dużego okupu, który wkrótce otrzymał. Tym czynem rozsierdził jednak mieszczan którzy zorganizowali wyprawę wojenną pod wodzą samego Wilhelma. Oba zamki Krusziny wykorzystywane do zbójeckich napadów, w Chałupkach i Karpieniu zostały zdobyte w dwa dni a ich załogi wybite. Kruszina odpowiedział krwawym atakiem na wsie ziębickie, a także zaskakującym i zakończonym sukcesem szturmem zamku w Otmuchowie, który był główną siedzibą biskupa. Udało mu się go utrzymać i dopiero po pół roku oddał go sam za bardzo wysoki okup. Pokój między obiema stronami zawarty we Wrocławiu zapanował dopiero rok później w 1445 r. Kruszina zmarł w roku 1454, przeżywając zarówno biskupa Konrada IV jak i księcia Wilhelma. Cały swój majątek pozostawił synowi, który od razu pozbył się go na rzecz Jerzego z Podiebradu przyszłego króla Czech za astronomiczną w tamtych czasach sumę ponad 23 tys. kop groszy.
Wstęp
-
Położenie i dojazd
Południowa część woj. dolnośląskiego. 4 km na płn. - zach. od Paczkowa, 19 km na płd. - wsch. od Ząbkowic Śl. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em z Paczkowa.
Relikty zamku znajdują się na południowym skraju wsi, tuż przy pierwszych zabudowaniach, po obu stronach
szosy w kierunku Paczkowa. W odległości ok. 200-300 m na północ od zamczyska znajduje się przystanek PKS, gdzie
zatrzymują się autobusy kursujące z Paczkowa.
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Załęski Jerzy - Zamki Dolnego Śląska
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia nadesłane przez Zbigniewa Bereszyńskiego
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Re: GDZIE TE DUCHY Autor: Anonim Data: 2010-07-20 13:55:45
Każdy ZAmek ma swoje duchy jakie przekonam się bo będę tam spała23. 7 2010 będzie tam wesele mego wnuka.Do zobaczenia szanowne duchy:)
Re: GDZIE TE DUCHY Autor: Anonim Data: 2009-02-05 13:01:25