GOLCZEWO ¤ Średniowieczny zamek rycerski, później książęcy ¤
Zdjęcia
Ocena
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
omiędzy dwoma jeziorami i w sąsiedztwie starego grodziska w mieście Golczewo stał niegdyś zamek, po którym zachował się otoczony nawodnioną fosą zarośnięty kopiec z wysoką wieżą. Zamek składał się jeszcze z budynku mieszkalnego na południu przy wieży, ale nie połączonego z nią oraz budynku bramnego na północy. Całość otaczał mur obwodowy powiązany z wieżą o wysokości nie przekraczającej 4 m, którego kamienny fragment można jeszcze zobaczyć przy północnej części wzgórza.
Wieża ma 24 metry wysokości nie licząc zwieńczenia, które nie jest oryginalne bo zarówno kopułę jak i blanki zrekonstruowali Niemcy w XIX w. Wejście do niej znajdowało się 6 m nad dziedzińcem i prowadziło z ganku przy murze obwodowym. Wieża posiadała 6 kondygnacji w tym loch więzienny do którego prowadził otwór do spuszczania więźniów i żywności. Do górnych dostawało się drabiną. W przyziemiu była czworokątna, wyżej okrągła.
Jeszcze do niedawna całe wzgórze zamkowe porośnięte było bardzo nieprzyjemnym zielskiem, tablica informacyjna w 1/3 zdarta i nieczytelna, a baszta nie zagospodarowana. Ostatnio jednak podjęto w końcu poważne prace nad wyeksponowaniem tego zabytku. Roślinność wycięto, na baszcie utworzono punkt widokowy oraz muzeum, tak więc wzgórze wyglada już inaczej niż na moich zdjęciach.
Plan
Plan sytuacyjny Golczewa. a - zamek, b - podzamcze, c - grodzisko, d - kościół Źródło: Średniowieczne zamki Pomorza Zachodniego. Zbigniew Radacki, PWN 1976
Przekrój wieży golczewskiej Źródło: Średniowieczne zamki Pomorza Zachodniego. Zbigniew Radacki, PWN 1976
Historia
ierwotną warownię golczewską wzniesiono w końcu XIII w. prawdopodobnie z inicjatywy trzech rycerzy: braci Smerlingów i Wedelstedta. Był to niewielki zamek rycerski z domem mieszkalnym po środku otoczony murem obwodowym i fosą. Jego usytuowanie związane jest z biegnącym tędy od XI w. ważnym szlakiem handlowym z siedziby książęcej i biskupiej w Kamieniu Pomorskim do Wielkopolski. Obecnie zachowane resztki zamku powstały na pocz. XV w. z inicjatywy księcia pomorskiego Bogusława VIII.
1304 r. - od trójki rycerzy zamek za 1200 marek kupił biskup Henryk Wachholz. Nie wpłacił jednak całej kwoty dlatego ci nadal tu mieszkali. Dalszą wpłatę dokonał dopiero w 1331 r. biskup Fryderyk Eickestedt. Zamek wciąż nie był w pełni własnością biskupią ale dokumenty potwierdzają ich obecność tutaj m.in. po najeździe Brandenburczyków na Kamień Pomorski. Następnie zamek był kilkakrotnie zastawiany za pożyczki udzielane biskupom
1402 r. - w zamian za zrzeczenie się 6000 marek długu biskupiego zamek przejął ród Flemmingów
1406 r. - Flemmingowie z podwójnym zyskiem sprzedali zamek księciu Bogusławowi VIII, który pretendował do tronu biskupiego. Jak widać wartość zamku znacznie wzrosła, być może więc biskupi dokonali w XIV w. jakiejś rozbudowy ale nie jest to potwierdzone. Całkowitej przebudowy dokonał na pewno Bogusław VIII, nadając zamkowi kształt czworoboku o wymiarach 40 x 40 m. Dokonał on rozbiórki starych zabudowań aż do piwnic i podwyższenia wzgórza o 2-3 metry. Dom mieszkalny o wymiarach 12 x 25 m stał przy skrzydle południowym. W narożniku płd.-wsch. powstała wysoka zachowana do dzisiaj baszta
Klątwa biskupia
Sprzedaż zamku w 1406 r. księciu Bogusławowi VIII, który toczył wojnę z biskupem kamieńskim i był kandydatem do jego stanowiska odbiła się szerokim echem w Europie. Biskupem był wtedy Krzyżak Mikołaj Bock, który próbował podważyć legalność transakcji. W 1410 r. sam papież potwierdził jednak jej prawidłowość. Cała sprawa była jeszcze omawiana w Malborku, Awinionie a nawet na soborze w Konstancji. Mimo interwencji samego cesarza Zygmunta spór pozostał nierozstrzygnięty. Krzyżacy wymogli jednak obłożenie klątwą księcia Bogusława VIII i jego następcę Bogusława IX, który również pozostał nieugięty i nie zrzekł się Golczewa. Dopiero w 1436 r. w drodze zwykłej transakcji handlowej zamek powrócił do biskupów.
1436 r. - zamek odkupili biskupi kamieńscy
1454 r. - w zamku odbył się synod biskupów choć był on wtedy formalnie własnością 3 osób: hrabiego Otto Ebersteina, Kurta Fleminga i Ludka z Maszewa, którzy znowu udzielili pożyczki biskupom i wzięli w zastaw warownię
1500 r. - biskupi zwrócili długi i byli w pełni właścicielami zamku
lata 1534-1637 - zamek był własnością książęcą rodu Gryfitów aż do wygaśnięcia dynastii. Piastowali oni także stanowisko biskupów kamieńskich
1637 r. - ostatni książę Gryfita - Bogusław XIV przekazał zamek księciu biskupowi Ernestowi Bogusławowi de Croy. Zamieszkiwał on w zamku blisko pół wieku i uchronił Golczewo od zniszczenia go przez Szwedów podczas wojny trzydzietoletniej
po 1682 r. - zamek przestał być zamieszkiwany i popadał w coraz większą ruinę. Okolica znowu przeszła na własność biskupów
XVIII w. - zachowany jest plan zamku, na którym przy murach obwodowych stoi kilka budynków. Są to m.in. piekarnia i browar. Nie wiadomo kiedy dokładnie powstały, ale przypuszcza się że współcześnie i były one drewniane
1812 r. - ruiny przeszły w ręce prywatne
ok. 1840 r. - zamek uległ rozbiórce, oszczędzono tylko basztę
1895 i 1929 r. - Niemcy przeprowadzali konserwacje wieży oraz rekonstrukcję blanków i hełmu
1971 r. - badania archeologiczne doprowadziły do odkrycia domu mieszkalnego przy wieży a rok później także części pierwotnego zamku na głębokości 4 m. Interesujące to znalezisko posiadało 2 okienka i wejście. Odsłonięto 2 ściany stykające się ze sobą pod kątem prostym. Nie wydaje się więc żeby była to wieża mieszkalna lecz podłużny budynek na osi płn. - płd. Jak już wspomniano przed budową nowego zamku podwyższono wzgórze stąd ocalały parter budynku tak głęboko pod ziemią
Stary dokument z planem zamku z roku 1771. a - brama wjazdowa, b - dziedziniec, c - fosa, d,e,f - budynki gospodarcze, prawdopodobnie drewniane, g - budynek mieszkalny, h - baszta Źródło: Średniowieczne zamki Pomorza Zachodniego. Zbigniew Radacki, PWN 1976
Wstęp
Do wieży wstęp płatny - 2 zł (1 zł ulgowy).
Położenie i dojazd
Północno-zachodnia cześć woj. zachodniopomorskiego. 22 km. na południowy wschód od Kamienia Pomorskiego, 20 km na północ od Nowogardu. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em np. z
Drawska Pomorskiego, Szczecina, Kamienia Pomorskiego, Nowogardu. Najbliższa stacja PKP jest w Wysokiej Kamieńskiej, 10 km od Golczewa do której przyjeżdżają pociągi ze wszystkich głównych stacji w kraju. Do zamku łatwo trafić, bo wieżę widać z daleka.
Czas
Dojście z rynku zajmuje niecałe 10 min. Pobieżne oglądnięcie ruin zajmuje ok. 15 min.
Noclegi
Golczewo - Halina i Janusz Chudziccy – ul. Kamieńska 26, tel. (0...91) 386 02 39
Golczewo - Jarosław i Lidia Rudolf – ul. Witosa 33, tel. (0...91) 386 01 72
Golczewo - Tomasz Paczyński – ul. Zwycięstwa 51, tel. (0...91) 386 03 49
Golczewo - Kemping przy ul. szkolnej, tel. (0...91) 386 04 07, gsm 602 348 451
Bibliografia
Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Radacki Zbigniew - Średniowieczne zamki Pomorza Zachodniego
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia wykonane: latem 2003
Z lotu ptaka
Widok zamku i okolicy z satelity
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Nie urodziłam się w Golczewie i mieszkam od niedawana, jednak już przynależę do tego miejsca, tak czuję.
Golczewo to miejsce dla ludzi ceniących sobie spokój i upływ czasu, który nie goni, a wolno przemija.
Otoczenie jezior małych, ale urokliwych, lasy, zwierzęta, trasy turystyczne.
Dodatkowo bliskość Bałtyku i miejsc, które warto odwiedzić szczególnie w sezonie letnim: Kamień Pomorski, Wolin, Międzyzdroje, Świnoujście, Dziwnów, Dziwnówek, Kołobrzeg i wiele innych.
Ludzie są mili,mamy fajnego Burmistrza, który dba o Gminę
Szczerze polecam przejezdnym i Tym którzy szukają swojego miejsca na ziemi.
Gmina rozwija się i widać w jej potencjał.
Re: nazwisko Autor: xxx Data: 2009-05-29 08:30:12
nazwa golczewo została wymyslona i przypomina nazwe nieniecka. golczewo po wojnie nazywalo sie "goliszewo".
omiędzy dwoma jeziorami i w sąsiedztwie starego grodziska w mieście Golczewo stał niegdyś zamek, po którym zachował się otoczony nawodnioną fosą zarośnięty kopiec z wysoką wieżą. Zamek składał się jeszcze z budynku mieszkalnego na południu przy wieży, ale nie połączonego z nią oraz budynku bramnego na północy. Całość otaczał mur obwodowy powiązany z wieżą o wysokości nie przekraczającej 4 m, którego kamienny fragment można jeszcze zobaczyć przy północnej części wzgórza.
