KOWAL ¤ Średniowieczny zamek królewski (zniszczony) ¤
Ocena
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
opiero badania w latach 80-tych pozwoliły ustalić, że zamek w Kowalu, podobno miejsce narodzin Kazimierza Wielkiego, stał w północnej części miasta w rejonie obecnych ulic: Zamkowej (płd. część zamku ), Kazimierza Wielkiego (zach.) i Kołłątaja (wsch.). Warownia stała poza miastem, oddzielona od niego parkanem, a z drugiej strony (od północy) zabezpieczała go rzeka Rakutówka i bagna.
Zadziwia fakt, iż do kresu swego istnienia (XVIII w.) był to obiekt w większej części drewniany. Widać, że siedziba starostwa w dawnym województwie brzesko-kujawskim nie była przedmiotem troski dzierżawców. Obszar zamku zajmował teren o wymiarach ok. 35x45 m. W jego obrębie stało kilka drewnianych budynków, z których największy był kancelarią grodzką i mieszkaniem podstarościego, inne to: kuchnia, gprzelnia, budynki mieszkalne, stajnia. Dopiero w XVII wieku powstał jedyny murowany budynek. Masywna przypora w domu przy ulicy Zamkowa 2 jest pozostałością po tym obiekcie.
Stoi on na XVII-wiecznych fundamentach. Dowiodły tego badania przeprowadzone w latach 80-tych XX w. - archeolodzy odkryli w pobliżu przypory sklepione kolebkowo pomieszczenie. Stojący obok, dom straży pożarnej prawdopodobnie również stoi na zamkowych fundamentach, ponieważ miejscowa ludność wspomina o starych murach odkrywanych podczas stawiania budowli w latach międzywojennych.
Historia
amek w Kowalu powstał na przełomie XIV w i XV w., nie mógł więc urodzić się tu Kazimierz Wielki. Jadnak istnieją pewne informacje o wcześniejszym założeniu obronnym typu grodowego zniszczonym przez Krzyżaków w 1327 roku, a następnie zastąpionym przez niewielką siedzibę obronną odnowioną przez Kazimierza. Umiejscowienie grodu nie jest dziś znane i nie da się stwierdzić czy stał na miejscu późniejszego zamku czy też w zupełnie innym miejscu. Bohdan Guerquin przypuszcza iż stał on wyspie na Jeziorze Rakutowskim. Badania wykluczyły natomiast podawany czasem obszar w płd-wsch. części miasta.
Pierwszym znanym kasztelanem kowalskim był Mikołaj odnotowany w 1314 r.
Z 1383 roku pochodzi informacja Jana z Czarnkowa o fortalicjum (Covale oppidum cum fortalicio), które zostało zostało opanowane przez wojska wojewody płockiego Abrahama Sochy.
Z historii warowni znane są tylko nieliczne fakty. W 1420 r. na zamku zarządzanym przez starostę brzeskiego przebywał król Władysław Jagiełło i przyjmował tu oferującyh mu koronę panów czeskich. W XV wieku funkcjonował tu sąd grodzki oraz kaplica zamkowa.
Później zamek stał się siedzibą samodzielnego starostwa. Z 1536 r. pochodzi wzmnianka o odbudowie spalonego zamku przez starostę. Na początku XVII wieku, po jednym z pożarów nastąpiła odbudowa i rozbudowa z inicjatywy starosty i marszałka nadwornego Andrzeja Przyjemskiego, który "zamek (...) znów a fundamentis wielkim kosztem i sumptem murować począł". Prace szły bardzo powoli i zostały ukończone dopiero przed zniszczeniami szwedzkimi podczas "potopu", które ograniczyły się jednak tylko niewielkich dewastacji wnętrz. W 1674 r. funkcjonowała tu kancelaria starościńska, choć sam starosta raczej tu nie przebywał..
W 1793 r. kowalski starosta Michał Sokołowski nakazał rozbiórkę zamku, którą ostatecznie ukończono na pocz. XIX w. W 1804 r. rozebrano kaplicę zamkową. Na miejscu warowni powstała zabudowa miejska, ale jeszcze w 1875 widoczne były relilkty murów zamkowych, ostatecznie zabudowane budynkiem tzw. "domu ludowego". W latach 1981-82 przeprowadzono prace archeologiczne podczas których odkryto zabytki ruchome (najstarsze datowane na pocz. XV wieku) oraz pomieszczenia piwniczne.
Wstęp
Wolny
Położenie i dojazd
Południowo-wschodnia cześć woj. kujawsko-pomorskiego. 12 km na południe od Włocławka. Zobacz na mapie.
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Re: zamek w Kowalu Autor: zamki.res.pl Data: 2011-09-18 14:00:25
To ciekawe, bo opis opracowano na materiałach najsłynniejszego polskiego kastelologa Leszka Kajzera oraz Tadeusza Horbacza, którzy razem prowadzili archeologiczne badania Kowala w latach 1981 - 1982. Oczywiście może uznać ich za bajkopisarzy, fora internetowe zniosą każdą bzdurę...
zamek w Kowalu Autor: szeryf Data: 2011-09-09 07:52:23
wiele bajek niewiele prawdy.proszę aby autor tego podania najpierw zaznajomil się zhistorją miasta Kowal apóżniej pisal.Podpowiem tylko tyle ze miasto to bylo na pólwyspie a wkolo bylo jezioro o nazwie Krzewiata.W polódniowo-wschgodniej części miasta można natknąc się na pozostalości pięknch posadzek
Wymyślone bajki nie poparte żadnymi faktami-brak śladów jakichkolwiek średniowiecznych ruin.Podobna bajka dotyczy faktu narodzin Kazimierza Wielkiego.Szkoda,że na podstawie przupuszczeń naciąga się mieszkańców na finansowanie pomnika.Uważam ,że kosztami budowy pomnika powinno całkowicie obciążać się autorów tych pomysłów.