Logo baner Zamki Polskie - serwis historyczno - krajoznawczy

       
Telefon kontaktowy
  • Informacja turyst.
    w Legnicy
    tel. (0...76) 851 22 80

  • Ikonka - zamek
    LEGNICA
    ¤ Średniowieczny zamek książęcy rozbudowany w stylu renseansowym i barokowym ¤

    Przejście do zdjęć
    Zdjęcia



    Frontowe zdjęcie zamku legnica

    Ocena


    Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!

    Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!  

    Opis


    Ozdobna pierwsza litera stojący w północno-wschodniej części starego miasta, nad brzegiem Kaczawy zamek legnicki, mimo że niegdyś nie mający sobie równych w kraju, nie jest dziś zbyt atrakcyjny dla turystów, wciąż jednak zadziwia swoją wielkością i potężnymi wieżami. Wysokie różnorodne budynki otaczące dziedziniec mieszczą pomieszczenia 3 szkół a jedną jego część zamieniono na boisko. Niedostępne są obie ponad 50-metrowe wieże: od wschodu św. Piotra (patron miasta) oraz od zachodu św. Jadwigi (żona budowniczego zamku Henryka Brodatego). Ta pierwsza od XV wieku posiada ganek balustradowy, duga oblankowany chodnik na machikułach w typie francuskim oraz nadbudowę z rzędem dużych oknien, co można uznać za pierwszy na Śląsku belweder. Znajduje się tam Zielona Komnata ze wspaniałymi malowidłami. Zdecydowanie mocniejszą jest wieża sw. Piotra, bo grubość jej murów wynosi aż 4,5 m (św. Jadwigi 2 metry mniej). Obie są cylidryczne z nadbudowa ośmioboczną. Niegdyś byly wolnostojącymi donżonami z wejściami wysoko ponad dziedzińcem zamkowym. Dziś przylegają do nich budynki, z których najważniejszy to tzw. palatium czyli pałac książęcy (kiedyś także wolnostojący). Jego wymiary w średniowieczu (61,5x16,5 m) świadczą iż książę nie żałował środków stawiając jedną z największych tego typu siedzib w Europie. Parter palatium zajmowały pomieszczenia gospodarcze, piętro posiadało rząd portali i okien, stąd przypuszczenie iż znajdowały się tu komnaty drużyny książęcej a w czasie oblężenia wojska zaciężnego. Drugie piętro to 3 pokoje mieszkalne księcia od zachodu oraz wielka sala reprezentacyjna od wschodu (jej maksymalne wymiary to 32x13,5m). Wejście tu prowadziło bezpośrednio z dziedzińca. Dziś palatium jest całkowicie przekształcone i wtopione w mury budynku przy wieży św. Piotra.
    Jedynym obiektem przeznaczonym do zwiedzania są fundamenty romańskiej kaplicy zamkowej w specjalnie wybudowanym pawilonie. Kaplicę zbudowano na planie dwunastoboku o średnicy 12,5 m z 6 filarami wewnątrz i szkarpami na zewnątrz. Posiadała ona bogate sklepienia krzyżowe żebrowe - detale z nich wystawiane są we wrocławskim Muzeum Architektury. Była to świątynia dwupoziomowa, parter posiadeł wejśćie od północy a piętro łączyło się z prywatnymi komnatami księcia w palatium. Co ciekawe na terenie zamkowym istniała jeszcze starsza kaplica wymieniana w dokumntach z lat 1149 i 1193, dotychczas niezlokalizowana, ale przypuszcza się iż stała ona pod neoenesanowym budynkiem dzielącym dziedziniec na dwie części. Z najstarszych członów warowni nie przetrwała wieża Lubińska od północy - dziś na jej miejscu można zobaczyć czarny portal, natomiast z nieco późniejszych: wieża zegarowa i basteje, z których płn.-zach. ma dobrze wyeksponowane mury przyziemia. Wieżę zegarową zastąpiono wieżyczką po środku skrzydła dzielącego dziedziniec. Również obecny wjazd przez wspaniały portal związany z dawnymi fortyfikacjami bastejowymi i bardzo długą sień, nie znajdował się tu pierwotnie. Do XVI wieku wejście prowadziło od strony wieży św. Jadwigi.
    Władze Legnicy poczyniły już kroki w celu przekazania większej części warowni na cele turystyczne. Na cały rok 2011 zaplanowano remont budowli i utworzenie tarasu widokowego.

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku!@
    Zamek na przedwojennej pocztówce


    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    Panorama miasta - na rycinie M. Meriana z 1650 r. Zamek po lewej


    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    Portal wjazdowy z 1532 r. na przedwojennej pocztówce


    Plan



    Plan zamku legnica
    Plan zamku z I poł. XIII wieku na tle obecnych murów wg J. Rozpędowskiego. 1 - wieża św. Jadwigi, 2 - wieża św. Piotr, 3 - palatium, 4 - kaplica, 5 - wieża Lubińska, 6 - odcinek muru obwodowego przy wieży, 7 - brama obecna, 8 - brama pierwotna


    Historia

    Powrót na górę

    Ozdobna pierwsza litera zamek powstał za sprawą księcia Henryka Brodatego w latach 20-tych XIII wieku na terenie dawnego grodu z przełomu IX/X wieku. Być może jednak budowę rozpoczął w końcu XII wieku Bolesław Wysoki. Założenie pierwotnie składało się z 5 murownych członów: palatium czyli pałacu książęcego, towarzyszącej mu kaplicy na planie dwunastoboku, dwóch wolnostojących wież cylindrycznych oraz czworobocznej wieży północnej zwaną lubińską. Resztę stanowiła drewniana zabudowa gospodarcza i dom kasztelana. Całość otaczały początkowo drewniano-ziemne a później murowane fortyfikacje z wjazdem od strony zachodniej.

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    Różne przedstawienia oblężenia Legnicy w 1241 r. 1. Miniatura z 1353 r., 2. Legenda obrazowa o św. Jadwidze - broniący się zamek, 3. Drzeworyt z 1504 r.

  • 1241 r. - zamek i miasto obroniły się przed słynnym najazdem tararskim, podczas którego zginął książę Henryk Pobożny
  • I poł. XV w. - pierwsza znacząca rozubudowa książęcej rezydencji za sprawą księca Ludwika II. Zatrudnił on do tego celu francuskiego architekta spod Paryża. Obie cylindryczne wieże zostały znacznie podwyższone i zyskały obecny wygląd z machikułami, gankiem balustradowym, hełmami w typie zamków francuskich
  • II poł. XV w. - kolejne prace na zamku wykonał książę Fryderyk I a dotyczyły one głównie przebudowy palatium
  • I pol. XVI w. - z inicjatywy księcia Fryderyka II dokonano renesansowej przebudow zamku. Zwiększono jego warowność poprzez otoczenie fortyfikacjami bastejowymi i nowymi fosami. Wjazd prowadził od tej pory, tak jak obecnie od wschodu, przez bramę ze wspaniałym portalem autorstwa Jerzego z Ambergu i sień przy wieży św. Piotra

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    1. Zamek na panoramie miasta z lat 1536-37, 2. Zamek w polowie XVIII w. wg F.B. Wernhera

  • od 1547 r. - na zamku rezydował kolejny książę legnicki Fryderyk III
  • 1559 r. - a następnie jego syn Henryk XI, który walczył o władzę z młodszym bratem Fryderykiem IV
  • 1596 r. - po śmierci Fryderyka IV władze w księstwie objął syn Jerzego II brzeskiego - Joachim Fryderyk
  • 1618 r. - następną rozbudowę tym razem barokową rozpoczął książę Jerzy Rudolf, syn Joachima Fryderyka. W murze kurtynowum dzielącym zamek na dwie części powstała wtedy wieża zegarowa (nie zachowała się). Zamek zyskał nowe budynki i wygląd potężnej zamkniętej czteroskrzydłowej budowli z wewnętrznym dziedzińcem, niestety rozebrano wtedy romańską kaplicę
  • II poł. XVII w. - na miejscu wieży lubińskiej powstała nowa brama zamkowa z zachowanym portalem oraz chroniąca ją basteja
  • 1675 r. po śmierci ostatniego piastowicza Jerzego Wilhelma Legnica przeszła we władanie Habsburgów
  • 1711 r. - wielki pożar spustoszył warownię i odtąd traktowano ją jako magazyn na zboże
  • 1740 r. - Legnica została zdobyta i przyłączona do Prus
  • 1764 r. - król pruski król Fryderyk II nakazał rozebrać fortyfikacje zamkowe
  • 1793 r. - zakopano fosy i zlikwidowano most prowadzący do zamku

    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    1. Dziedziniec z wieżą zegarową na rysunku A. Lesserea z 1834 r., 2. Zamek na rysunku E. Springera, 3. Zamek po przebudowie w poł. XIX wieku

  • 1835 r. - kolejny pożar na zamku, po którym zaczęto myśleć o jego restauracji. Projekt w stylu neogotyckim wykonał Karol Fryderyk Schinkiel i kilka lat później zamek stał się siedzibą urzędów miejskich. Dawne wewnętrze skrzydło z wieżą zegarową zostało zastąpione obecnym neorenesansowym budynkiem
  • 1945 r. - po opanowaniu miasta przez wojska sowieckie zaczęła się jak zawsze bezmyślna dewastacja. Mimo, że Niemcy już nie zagrażali, palono i niszczono co się dało, w tym także i warownia która stała się kompletną ruiną
  • lata 60 XX w. - przeprowadzono odbudowę zamku na cele oświatowe
  • 1975 r. - zakończono prace przy odsłanianiu kaplicy i budowie dla niej pawilonu. Otwierano go jednak tylko sporadycznie
  • od 1991 r. - kaplica jest regularnie udostępniana do zwiedzania
  • 2011 r. - rozpoczęto remont warowni. Prace zlecono Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu HARAS Arkadiusz Harasimowicz z siedzibą we Wrocławiu. Pozwolą one na oddanie dla turystów wieży św. Potra, na której będzie funkcjonował taras widokowy


    Henryk XI

    Henryk XI Legnicki od najmłodszych lat miał szansę otrzeć sie o najwyższą władzę w księstwie, ponieważ jego ojciec Fryderyk III był kilkakrotnie odsuwany od rządów przez cesarza. Jednakże z powodu niepełnoletności nie dopuszczono go do władzy i dopiero w 1559 r. mając 20 lat, Henryk przejął księstwo rozrzutnego ojca (po jego aresztowaniu) wraz z ze sporym długiem 80 tys. talarów. Sam przebił go wielokrotnie i na koniec panowania dług wynosił już 700 tys. talarów. Chcąc go spłacić, próbował odsprzedać książęce przywileje stanom legnickim albo sprytnie przerzucić na nich obowiązek spłaty części zadłużenia. Gdy przedstawiciele stanów odmawiali takiego porozumienia, książę uwięził ich i zmusił do zgody na nowy podatek. Potem wyruszył na długą podróż po Europie, gdzie m.in. walczył na czele 4000 ludzi dla francuskiego księcia Ludwika I Kondeusza a przeciw byłemu królowi Polski Hentykowi Walezemu. Księstwo przekazał tymczasowo młodszemu bratu Fryderykowi IV, co okazało się sporym błędem, bo braciszkowi sprawowowanie władzy tak sie spodobało, iż nie godził się na jej oddanie. Dopiero po wielu perturbacjach w 1580 r. Henryk XI ponownie odzyskał księstwo. Powitano go ciepło, bo legniczanom po latach milsza okazała się jego rozrzutność niż wyjątkowe skąpstwo brata, ale że nie chciał złożyć hołdu lennego przed cesarzem rok później ostatecznie już stracił władzę na rzecz Frederyka IV a sam uciekł z więzienia do Polski, z którą zawsze łączyły go dobre stosunki. Tutaj gościł na wielu dworach magnackich a nawet na zaproszenie króla Zygmunta Augusta przybył na sejm do Lublina, gdzie zawierano Unię Lubelską. Zaprzyjaźnił się też ze Stafanem Batorym i Zygmuntem Wazą, którzy nie wydali go, mimo mocnych nacisków cesarzowi.


    Wstęp

    Wolny na dziedziniec, symboliczna opłata do kaplicy, która jest czynna w miesiącach kwiecień-październik


    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    Przedwojenna pocztówka - widok na wieżę św. Piotra


    Położenie i dojazd


    Centralna część woj. dolnośląskiego. 70 km na zachód od Wrocławia. Zobacz na mapie. Z dojazdem nie ma problemu. Zamek znajduje się w północno-wschodniej części starego miasta.


    Noclegi

    Powrót na górę

  • Legnica - Hotel Arkadia, ul. Gliwicka 6, tel. (0...76) 850 78 00, 850 78 01
  • Legnica - Akademik Miedzianka i Bursa Dla Młodzieży, ul. Żółkiewskiego 8, tel. (0...76) 723 80 47, gsm 605 079 207
  • Legnica - Hotel Narol, ul. Gliwicka 1, tel. (0...76) 862 69 27, 866 95 78,
  • Legnica - Szkolne Schronisko Młodzieżowe, ul. Jordana 17, tel. (0...76) 862 54 12, 723 33 23
  • Legnica - Pokoje Gościnne Erkada, ul. Janowska 20, tel. (0...76) 850-20-32. gsm 600 498 641
  • Legnica - Motel Legnica, Autostrada A4, tel. (0...69) 460-98-68


    Rekonstrukcja lub stary widok zamku legnica
    Przedwojenna pocztówka - dziedziniec zamku z budynekime dzielącym warownię na dwie części


    Bibliografia


  • Chorowska Małgorzata - Rezydencje średniowieczne na Śląsku. Zamki, pałace, wieże mieszkalne
  • Guerquin Bohdan - Zamki w Polsce
  • Guerquin Bohdan - Zamki śląskie
  • Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
  • Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Załęski Jerzy - Zamki Dolnego Śląska



  • Zdjęcia


    Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.

    Zdjęcie nr 1 zamku legnica Zdjęcie nr 2 zamku legnica Zdjęcie nr 3 zamku legnica
    Zdjęcie nr 4 zamku legnica Zdjęcie nr 5 zamku legnica Zdjęcie nr 6 zamku legnica Zdjęcie nr 10 zamku legnica Zdjęcie nr 7 zamku legnica
    Zdjęcie nr 8 zamku legnica Zdjęcie nr 9 zamku legnica Zdjęcie nr 11 zamku legnica Zdjęcie nr 14 zamku legnica Zdjęcie nr 12 zamku legnica
    Zdjęcie nr 13 zamku legnica Zdjęcie nr 15 zamku legnica Zdjęcie nr 16 zamku legnica

    Zdjęcia wykonane: wiosną 2007


    Miniforum

    Powrót na górę

    Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza.

    Ostatnie wpisy

  • Remont.       Autor:  Tomek      Data:  2011-07-25 07:56:58
    Obecnie na zamku prowadzony jest remont. Obejmuje on obie wieże i zewnęt znajdującą się w wieży św. Jadwigi.rze mury, a także "zieloną komnatę"

  • Re: Zamek       Autor:  Lula      Data:  2010-04-08 20:26:05
    Witam! Mam zaszczyt mieszkać w Legnicy. Żałuję że wielu z nas nie było nigdy na zamku i szkoda, że miejsce niegdyś tak ważne teraz jest odosobnione. ;(

  • Zamek       Autor:  Aen      Data:  2007-11-17 22:20:12
    Zamek nie stoi nad brzegiem rzeki - jest do niej jeszcze kawalek od niego - tak dla sprostowania :)   Mialam okazje byc w srodku zamku, okolo 20 lat temu - niestety, z tego co pamietam nie zachowalo sie tam nic z pierwotnego wystroju wnetrz. Proste korytarze i nijakie sale ;(   Moja ciotka, pracujaca tam wtedy jako nauczycielka, opowiadala, ze jedna z sal byla dosc ciekawa - miala dwa poziomy ja jakies krete, kamienne schody wygladajace na stare. Niestety, nie widzialam tego...   Szkoda, ze tak niewiele zostalo z dawnego zamczyska, bo sam zamek jak i maisto maja bardzo ciekawa historie :)






  • Powót do strony startowej
    Powrót do strony startowej