Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
bronny dwór w pobliżu słynnego zamku stoi na niewielkim skalnym wzgórzu przy obwodnicy chęcińskiej.
Podzamcze w filmie
Fortalicjum w Podzamczu można zobaczyć na szklanym ekranie w filmie "Tysiąc Talarów". Akcja tej popularnej kiedyś komedii nakręconej w 1959 roku w rzeczywistości toczy się w okolicach Chęcin, gdzie główni bohaterowie zostali napadnięci. Warto dodać, że jej scenariusz napisał Edmund Niziurski, autor wielu znakomitych książek dla młodzieży.
Zbudowanie jej naruszyło niestety wygląd tego niewielkiego, ale ciekawego założenia rezydencjonalno - obronnego. Składa się on obecnie z głównego budynku od strony południowej, piętrowej oficyny od wschodu oraz elementów niezabytkowych powstałych w I poł XX wieku - w postaci dwóch łączników i budynku od wschodu. Od strony szosy zachowała się jeszcze nawodniona fosa, a właściwie staw, który z niej powstał. Niegdyś od północy stał jeszcze budynek kuchenny i całość miała kształt litery U otwartej na zachód. W dawnym parku, na południe od dworu zobaczyć można piękną barokową bramę w formie łuku triumfalnego, wybudowaną na przywitanie zwycięskiego króla Jana III Sobieskiego powracającego spod Wiednia a za nią wspaniałą aleję lipową (Sobieski jednak z jakichś powodów do Podzamcza nie zawitał). Brama atrakcyjnie wygląda tylko z jednej strony, z drugiej jest cała otynkowana na szaro i brakuje ozdób. W jej pobliżu miała znajdować się jeszcze altana, ale nie przypominam sobie abym ją widział. Wczesnobarokowy budynek dworu o wymiarach 24x8 m jest piętrowy, posiada dwa narożne kwadratowe alkierze o bokach ok. 5,5 m. W zachodnim alkierzu mieściła się kaplica. Mimo przekształceń okna na piętrze wciąż posiadają obramienia z herbem Gryf Branickich. Wejście prowadzi przez skromny marmurowy portal. Wewnątrz zachowały się podobno komnaty ze sklepieniami kolebkowymi i kolebkowo-krzyżowymi, ale wejść tam chyba się nie da. Na dziedzińcu widać nieczynną fontannę oraz wejście do piwnic. Oficyna przypomina kształtem dwór - także posiada dwa narożne alkierze, ale jest znacznie szersza.
Ciekawe łukowate przejścia pod budynkami łączącymi poszczególne człony to jak już wspomniałem efekt XX-wiecznej rozbudowy. Tylko wykute w skale wejście jest oryginalne - kiedyś była tam furta.
Historia
ortalicjum wzniósł na początku XVII wieku Jan Branicki, starosta chęciński, który z powodu małej wygody i trudnego dojazdu nie lubił przebywać na zamku w Chęcinach. Wcześniej na tym miejscu znajdował się folwark z drewnianym dworem wzmiankowanym w 1602 roku. Dokument z 1617 roku mówi już o nowym murowanym dworze. Na północ od niego postawiono budynek kuchenny. Kolejnymi mieszkańcami fortalicjum byli dwaj starostowie z rodu Branickich. W II poł. XVII wieku po zniszczeniu zamku chęcińskiego podczas "potopu" starosta Stefan Bidziński oficjalnie przeniósł starostwo chęcińskie do Podzamcza i rozbudował tutejszą siedzibę o budynek zwany oficyną, leżący prostopadle do dworu oraz bramę-łuk triumfalny na południu. Od 1685 roku właścicielem był następny starosta chęciński Stefan Marchocki (mianowany przez Jana III Sobieskiego za zasługi wojenne), a następnie Stefan Bidziński (syn wcześniejszego starosty o tym samym nazwisku). Nie są znane zniszczenia spowodowane licznymi wojnami w XVII i pocz. XVIII wieku, ale po 1700 roku obiekt przestał pełnić funkcje rezydencjonalne i stał się tylko folwarkiem. Fosy zamieniono na stawy. a sam budynek dworu obronnego stał się w XIX wieku spichlerzem, przy okazji zniszczono dawne detale architektoniczne i zmieniono układ okien.
Sytuacja zmieniła się dopiero w odrodzonej Polsce w latach 20-tych XX wieku. Ministerstwo Rolnictwa przekazało całe założenie szkole rolniczej.
Przebudowano i podwyższono wtedy oficynę oraz zbudowano arkadowe połączenie między nią a dworem. Drugi podobny łącznik zastąpił dawną furtę wykutą w skale i połączył dwór z nowym budynkiem mieszczącym sanitariaty dla uczniów. Przywrócono też dawne otwory okienne i przeprowadzono remont sklepień. Kolejne prace przy dworze prowadzono w latach 1939-1944 pod nadzorem architekta Leona Kuszewskiego. Po wojnie obiekt nadal pełnił funkcję szkoły, ale w XIX wieku stał już opuszczony.
W 2010 roku dwór przejęło Regionalne Centrum Naukowo-Technologiczne w Kielcach
i w grudniu rozpoczęło prace archeologiczne, konserwatorskie i restauratorskie.
Zakończenie inwestycji planuje się na koniec 2012 roku. Dzięki tym pracom zostanie odrestaurowany dwór wraz z budynkiem oficyny, z przeznaczeniem na Centrum Szkoleniowo - Konferencyjne (z zapleczem gastronomicznym).
Remont i restuarację czeka też XVII wieczny Łuk Triumfalny i dawne ogrody barokowe. Zespół dworsko-parkowy będzie miejscem otwartym dla wszystkich odwiedzających.
Legenda
tarosta chęcinski Stefan Bidziński był aktywnym uczestnikiem wojen XVII-owiecznej Rzeczypospolitej. Pewnego razu został wzięty do niewoli i wywieziony do Turcji, ale udało mu się uciec wraz z innym jeńcem - Arabem.
Trudną i bardzo niebezpieczną drogę powrotną do Polski przeżył tylko Bidziński. Starosta nie pozostawił jednak swojego towarzysza i przywiózł jego ciało ze sobą do Podzamcza. Wkrótce potem zdechł także ich koń. Nakazał więc usypanie dużego kurhanu, w którym pochował swego przyjaciela wraz koniem. Podobno zakopał tam też kilka cennych rzeczy, w tym bardzo kosztowne siodło. Po latach ludzie często rozkopywali kurhan, ale za jakiś czas w tajemniczy sposób zawsze powracał on do swej pierwotnej postaci. Dziś już jednak nikt nie wie gdzie go szukać...
Wstęp
Wolny
Położenie i dojazd
Centralna cześć woj. świętokrzyskiego. 3 km na południe od Chęcin. 15 km na południowy zachód od Kielc. Zobacz na mapie.
PKS-em z Krakowa, Kielc, Jędrzejowa.
Fortalicjum stoi niedaleko głównej drogi Kraków - Kielce. Jadąc od strony Krakowa należy skręcić w prawo, kierując się na szkołę rolniczą.
Czas
Pprzystanek PKS jest ok. 10 min drogi od dworu
Pobieżne oglądnięcie zajmuje ok. 15 min.
Mirowski Roman - Świętokrzyski album cz. IV, Kielce 2003
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia wykonane: wiosną 2004 i 2005
Z lotu ptaka
Widok zamku i okolicy z satelity
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Arab Autor: Piotr Data: 2010-12-19 22:50:42
Będąc nastoletnim chłopcem całe zimowe popołudnia spędzałem na "arabie", zjeżdźając z niego na sankach :). Dzięki za opowieść.
Straszne Autor: człowiek Data: 2010-07-22 13:50:05
Kiedy obejrzałem te zdjęcia, potem przeczytałem jeszcze komentarze to zrobiło mi się słabo. Niedawno tam byłem i całość wygląda, jakby nie była odnawiana od I Wojny Światowej. Patrząc na zdjęcia (jeśli są rzeczywiście z 2004 i 5 roku) miałem wrażenie, że tam czas płynie dziesięć razy szybciej.
W remont tego miejsca przecież nie trzeba by było włożyć dużo pieniędzy, a gmina miała by z tego ogromny zysk (dwa zamki obok siebie i w dodatku piękna aleja i park z łukiem tryumfalnym - trudno wyobrazić sobie lepiej spędzony czas).
Podzamcze to moje dzieciństwo! Mieszkałam w Kielcach /teraz w Warszawie/ a mój dziadek był dyrektorem Technikum Rolniczego dla dorosłych mieszczącego się w tym właśnie starym Zamku! Każde CUDOWNE WAKACJE spędzałam w Podzamczu, znałam każdy zakamarek Zamku - w nim mieszkał dziadek i każdą ścieżkę tej maleńkiej miejscowości! Po wielu, wielu latach przyjechałam do Podzamcza i doznałam szoku! Zamek w ruinie, brud, gruzy, zaniedbanie! Poczułam łzy w oczach na wspomnienie tych szczęśliwych minionych lat, które już nigdy nie wrócą!
bronny dwór w pobliżu słynnego zamku stoi na niewielkim skalnym wzgórzu przy obwodnicy chęcińskiej.
ortalicjum wzniósł na początku XVII wieku Jan Branicki, starosta chęciński, który z powodu małej wygody i trudnego dojazdu nie lubił przebywać na zamku w Chęcinach. Wcześniej na tym miejscu znajdował się folwark z drewnianym dworem wzmiankowanym w 1602 roku. Dokument z 1617 roku mówi już o nowym murowanym dworze. Na północ od niego postawiono budynek kuchenny. Kolejnymi mieszkańcami fortalicjum byli dwaj starostowie z rodu Branickich. W II poł. XVII wieku po zniszczeniu zamku chęcińskiego podczas "potopu" starosta Stefan Bidziński oficjalnie przeniósł starostwo chęcińskie do Podzamcza i rozbudował tutejszą siedzibę o budynek zwany oficyną, leżący prostopadle do dworu oraz bramę-łuk triumfalny na południu. Od 1685 roku właścicielem był następny starosta chęciński Stefan Marchocki (mianowany przez Jana III Sobieskiego za zasługi wojenne), a następnie Stefan Bidziński (syn wcześniejszego starosty o tym samym nazwisku). Nie są znane zniszczenia spowodowane licznymi wojnami w XVII i pocz. XVIII wieku, ale po 1700 roku obiekt przestał pełnić funkcje rezydencjonalne i stał się tylko folwarkiem. Fosy zamieniono na stawy. a sam budynek dworu obronnego stał się w XIX wieku spichlerzem, przy okazji zniszczono dawne detale architektoniczne i zmieniono układ okien.
Sytuacja zmieniła się dopiero w odrodzonej Polsce w latach 20-tych XX wieku. Ministerstwo Rolnictwa przekazało całe założenie szkole rolniczej.
Przebudowano i podwyższono wtedy oficynę oraz zbudowano arkadowe połączenie między nią a dworem. Drugi podobny łącznik zastąpił dawną furtę wykutą w skale i połączył dwór z nowym budynkiem mieszczącym sanitariaty dla uczniów. Przywrócono też dawne otwory okienne i przeprowadzono remont sklepień. Kolejne prace przy dworze prowadzono w latach 1939-1944 pod nadzorem architekta Leona Kuszewskiego. Po wojnie obiekt nadal pełnił funkcję szkoły, ale w XIX wieku stał już opuszczony.
W 2010 roku dwór przejęło Regionalne Centrum Naukowo-Technologiczne w Kielcach
i w grudniu rozpoczęło prace archeologiczne, konserwatorskie i restauratorskie.
Zakończenie inwestycji planuje się na koniec 2012 roku. Dzięki tym pracom zostanie odrestaurowany dwór wraz z budynkiem oficyny, z przeznaczeniem na Centrum Szkoleniowo - Konferencyjne (z zapleczem gastronomicznym).
Remont i restuarację czeka też XVII wieczny Łuk Triumfalny i dawne ogrody barokowe. Zespół dworsko-parkowy będzie miejscem otwartym dla wszystkich odwiedzających.
tarosta chęcinski Stefan Bidziński był aktywnym uczestnikiem wojen XVII-owiecznej Rzeczypospolitej. Pewnego razu został wzięty do niewoli i wywieziony do Turcji, ale udało mu się uciec wraz z innym jeńcem - Arabem.
Trudną i bardzo niebezpieczną drogę powrotną do Polski przeżył tylko Bidziński. Starosta nie pozostawił jednak swojego towarzysza i przywiózł jego ciało ze sobą do Podzamcza. Wkrótce potem zdechł także ich koń. Nakazał więc usypanie dużego kurhanu, w którym pochował swego przyjaciela wraz koniem. Podobno zakopał tam też kilka cennych rzeczy, w tym bardzo kosztowne siodło. Po latach ludzie często rozkopywali kurhan, ale za jakiś czas w tajemniczy sposób zawsze powracał on do swej pierwotnej postaci. Dziś już jednak nikt nie wie gdzie go szukać...
