PROCHOWICE ¤ Średniowieczny zamek rycerski rozbudowany w stylu renseansowym ¤
Zdjęcia
Ocena
Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
rujnowany zamek prochowicki stoi na lewym brzegu Kaczawy, czyli po drugiej stronie niż miasto.
To co z niego pozostało, mimo że sporych rozmiarów robi przygnębiające wrażenie. Kompletna ruina z ograniczonym dostępem, wykupiona przez prywatną osobę. Nie wiem co za barbarzyńca kupił ten zamek, ale nie robi przy nim absolutnie nic.
Wyraźnie można odróżnić część zamku pierwotnego składającego się: z domu mieszkalnego od północy o 3 kondygnacjach naziemnych, wysokiej na 32 m wieży oraz dobudowanych poźniej skrzydeł południowych i wschodnich. Średniowieczny dom mieszkalny ma wymiary ok. 10x25 m i przez wieki został nieco przekształcony. Wiadomo, że parter przeznaczony był na cele gospodarcze, a na najważniejszym pierwszym piętrze znajdowała się sala reprezentacyjna. W sumie na kondygnacji tej były aż 4 wykusze latrynowe. Wieża w narożniku południowo-zachodnim, o planie zbliżonym do kwadratu miała 6 kondygnacji i loch więzienny. Na najwyższej istniało stanowisko obronne. Prowadziły do niej dwa wejścia: z dziedzińca oraz na wysokość 10 m. Również ona mogła pełnić funkcje mieszkalne, ale przede wszystkim miejsca ostatniej obrony. Grubość murów wieży w dolnych partiach przekraczała 2 m. Obok dobudowano później kaplicę. Całość otaczała fosa, ponad którą od południa wjeżdżano do warowni mostem zwodzonym. Po renesansowej rozbudowie zamek, zyskał kształt podobny do obecnego, a stara brama - piękny portal.
Od południa znajduje się nowsza brama w parterowym skrzydle (częściowo rozebranym w latach 60-tych XX w.) oraz dwupiętrowy budynek zwieńczony ozdobnym szczytem.
Tej wysokości obiekt stanął w XVI wieku również od wschodu. Przed dawną bramą powstał w ten sposób drugi dziedziniec.
Zamek otacza dziś sucha fosa, a przed położonym tuż obok podłużnym folwarkiem i browarem płynie Kaczawa tworząc drugą fosę (budynki te są obecnie prywatnymi mieszkaniami). Obronność zapewniały jeszcze ziemne fortyfikacje bastejowe, oraz 3 murowane basteje utworzone przy drugiej linii niskich murów obwodowych. Pod jedną z ziemnych bastei widać łuk piwnicy wystający z ziemi.
W fosie od wschodu można zobaczyć najmłodszy element założenia - resztki pawilonu ogrodowego postawionego w XIX wieku oraz podmurówkę, która łączyła go z zamkiem. Od tej strony rozciągają się zdziczałe obecnie, dawne ogrody. W okresie ich funkcjonowania pięknie ponoć zagospodarowano fosę, tworząc w niej finezyjne trawniki, klomby kwiatowe i ścieżki.
Front zamku na pocztówce z lat międzywojennych
Plan
Plan zamku z XVII wieku. Na niebiesko zamek średniowieczny z XV w. 1 - dziedzieniec średniowieczny, 2 - dziedziniec renesansowy, A - wieża, B - renesansowy budynek mieszkalny, C - średniowieczny budynek mieszkalny, D - kaplica, E - wjazd, F - wały z ziemnymi bastejami z XVII wieku, G- murowane basteje z XVI wieku, H - miejsce, na którym w XIX w. wybudwano pawilon ogrodowy, zachowany dziś w ruinie
Rekonstrukcja
Rekonstrukcja zamku z pocz. XIV wieku E. Różyckiej, uzupełniona przez M. Chorowską
Historia
imo, że niemiecka tablica na zamku prochowickim mówi o jego budowie w 1259 roku, to badacze datują go na początek XIV wieku. Wcześniej mógł tu istnieć drewniany gród należący do palatyna Legnicy Iko von Parchwitz. Fundację murowanego zamku przypisuje się wnukowi Iko - Stefanowi.
lata 1302-1342 - zamek był siedzibą Stefana von Parchwitz, z 1317 roku pochodzi pierwsza wzmianka o warowni
1342 r. - po jego śmierci odziedziczył go syn - Piotr von Parchwitz
1383 r. - Piotr sprzedał miasto z zamkiem książetom legnickim Ruprechowi, Henrykowi i Wacławowi
ok.1400 r. - zamek wraz z całą okolicą, na ponad półtora wieku przejął ród Zedlitzów
1422 r. - zamek został przebudowany przez Ottona Zedlitza. Wzrosła obronność całego założenia, być może podwyższono wtedy wieżę
koniec XV w. - prawdopodobnie dobudowano kaplicę
1554 r. - Prochowice przejęli spokrewnieni z Zedlitzami Oppersdorffowie, którzy toczyli spory z książętami legnickimi o dobra prochowickie
lata 1564-68 - zamek był rezydencją księca Henryka XI
1568 r. - następnie w dzierżawę Prochowice dostał Fabian von Schönaich
ok.1580 r. - Fabian von Schönaich przeprowadził kolejną rozbudowę.
Dzięki temu zamek zyskał budynek mieszkalny od wschodu połączony z kaplicą i parterowe skrzydło z budynkiem bramnym od południa. Od zachodu stanął nieistniejący dziś budynek gospodarczy. Zarówno elewacje zewnętrzne jak wnętrza upiększono w stylu renesansowym, mury otynkowano, zwieńczono attyką, na wieży umieszczono zegar. Prace te przypisuje się mistrzom Parrowi i Lyndenerowi. Zamek otoczono także niskim murem, tworząc coś w rodzaju tarasu z 3 pięciobocznymi bastejami
1594 r. - miasto wraz z zamkiem przeszło we władanie książąt legnicko-brzeskich. Joachim Frydryk i jego syn Jerzy Rudolf wyremontowali i powiększyli zamek, dodatkowo otaczając zamek ziemnymi fortyfikacjami
Pocztówka z widokiem na zamek od wschodu - od strony pawilonu ogrodowego
XVI - XVII w. - okresowo w zamku zamieszkiwali książęta legnicko: Fryderyk, Jerzy, Rudolf i Jerzy Wilhelm, ostatni piast, zmarły w 1675 r. W latach 1567-68 z powodu zarazy w Legnicy w zamku schrinił się książę Henryk XI.
1642 r. - podczas wojny trzydziestoletniej zamek został zniszczony przez Szwedów. Część murów uległa rozbiórce
1658 r. - warownię odbudowano staraniem siostry księcia wołowsko-legnickiego Christiana - Ludwiki
1675 r. - Prochowice przeszły na własność cesarza Leopolda
1740 r. - następnie wraz ze Śląskiem zagarnęli je Prusacy
1820 r. - Hohenzollernowie sprzedali zamek hr. Erdmannowi Sylviusowi von Pückler, który dokonał przebudowy obiektu. Wtedy prawdopodobnie powstał pawilon ogrodowy w fosie od wschodu, połączony z zamkiem podmurówką
ok. 1870 r. - kolejnym właścicielem był Ernst Liman, 10 lat później Ernst Schlegner, a pod koniec wieku Wrocławianin Leopold Weber
1906 r. - zaniedbany zamek odnowili nowi właściciele hr. Kurt von Strachwitz i barona Richard von Mattencloit, m.in. zmienioniono szczyt wieży, ale przy okazji zniszczono wiele detali renesansowych, szczyty i ganki. Prace upamiętnia wmurowana w bramę tablica
lata 1939-45 - działania wojenne uszkodzeniły zamek
lata 1960-61 - przeprowadzono zabezpieczenie murów zamkowych
lata 1966-70 - wyremontowano wnętrza budynku średniowiecznego, uporządkowano piwnice, rozebrano część skrzydła bramnego
1973 r. - odrestaurowano portal na dziedzińcu renesansowym.
2000 r. - zamek wyceniany na 900 tys. zł sprzedano prywatnej osobie za śmieszne pieniądze - 50 tys. zł., od tego czasu popada w coraz większą ruinę
Pocztówka z widokiem zamku z lat międzywojennych
roweryfortalicjum
Wolny do parku i na wały. Brama do zamku jest zwykle zamknięta a brak muru zastępuje siatka, ale można próbować wejść do środka przez fosę od zachodu i północy.
Położenie i dojazd
Centralno - północna część woj. dolnośląskiego. 15 km na północny wschód od Legnicy, 17 km na południowy wschód od Lubina. Zobacz na mapie.
Dojazd PKS-em z Wołowa, Legnicy lub Wrocławia. Aby dojechać się do dworu należy zjechać z głównej drogi i kierować się na kościół. Dwór stoi po drugiej stronie ulicy.
Przedwojenna pocztówka z widokiem folwarku i browaru zamkowego
Czas
Pobieżne oglądnięcie z zewnątrz zajmuje ok. 15 min.
Kajzer Leszek, Kołodziejski Stanisław, Salm Jan - Leksykon zamków w Polsce
Mazurska Teresa, Rachwalski Eugeniusz, Załęski Jerzy - Zamki Dolnego Śląska
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia wykonane: latem 2006
Z lotu ptaka
Widok zamku i okolicy z satelity
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Zaniedbania -brudno Autor: Krzysiek i Ewa Data: 2012-02-24 14:04:35
Wy ludzie w Prochowicach niemacie serca,jadąc przez to miasteczko mam wrażenie że nic gospodarz tego grodu nie robi, ktoś przed moim wpisem napisał jest tylko czysto wokół ratusza, uliczki wylotowe brudne park wokół zamku zaniedbany co z waszym zamkiem popada w ruine. WSTYD Takie miasteczka powinny być jak puzdereczko zaniedbania na każdym kroku, co nato Starosta i Wojewoda.
Prochowice-misteczko Autor: Marta Data: 2011-11-23 19:31:07
Jestem mieszkanką Wroławia często odwiedzam małe miasteczka -zabytki będac w tamtym tygodniu w Prochowicach widzę nowa elewacja ratusza i wokółniego sprzątają , wszystko pęknie, kiedy wyszłam poza rynek jednąpotem następnymi ulicami stwierdziłam że jest poza rynkiem bardzo brudno pełne pojemniki na odpady koło nich pełno śmieci chwasty przy chodnikach można by tak wymieniać bez końca. Nie będe pisać na temat zamku bo inni już pisali, kto taki ładny zamek sprzedał i komu to jest skandal w tym miasteczku jest bardzo brudno najbardziej zaniedbane na Dolnym Sląsku, niema wtym miasteczku gospodarza chyba niema ,kilka lat dwa trzy do tyłu było czyściej .
uratujmy zamek !! Autor: Alekx Data: 2011-08-02 08:42:21
Nie jestem mieszkancem Prochowic ale wielokrotnie byłem pod zamkiem z żalem spoglądajac na postepującą ruine.-Prochowiczanie!zblizają sie wybory spróbujcie ratować zamek.Ustalcie kto jest-był odpowiedzialny za sprzedaż tego obiektu za tak niska cenę-ta informacja powinna też być na stronie zamku.Naciskajcie władze do podjecia prób unieważnienia trnsakcji? oraz do działań mogących zmienić istniejacy stan rzeczy.Dziwię się bardzo,że nikomu nie zależy na odbudowie tego obiektu-lub udostępnieniu go do zwiedzania,które mogłoby przyczynić sie do przyszłej odbudowy ??Na bilbordach widziałem info o poradach prawnych pewnego dra.z PO -nie podnoszą telefonów ??ale myślę,że powinna odwiedzić tego Pana delegacja z Prochowic i dać mu konkretne zadania dot.przyszłosci zamku??