Jeśli odwiedziłeś(aś) już ten zamek/dwór obronny, oceń go!
Jeśli podoba Ci się ta strona, wesprzyj ją w Google!
Opis
wór obronny w Wieruszycach zwany "zameczkiem" stoi na wzgórzu nad rzeką Stradomką. Jest to doskonały przykład niewielkiej szlacheckiej siedziby obronnej. Piętrowy budynek zbudowany z grubych murów kamiennych, prawdopodobnie kiedyś zwieńczonych attyką z okrągłą basztą w narożniku północno - wschodnim z kilkoma otworami strzelniczymi. Mimo że obiekt zbudowano pod wpływem stylu rensansowego z wyglądu murów przypomina zamki gotyckie. Dwór jest chyba w trakcie adaptacji do celów mieszkalnych czy może turystycznych. Trochę dziwna wydaje się być zauważalna zmiana pierwotnego układu okien oraz drzwi. Kiedyś wejście było od strony zachodniej, teraz jest tam okno. Dawniej obiekt posiadał jeszcze jedno skrzydło po którym widać resztki murów w ziemi i przy narożniku, z pewnością nie bedzie ono jednak odbudowywane. Nic nie zostało także z ogrodów po stronie wschodniej. Całość założenia dopełniają jeszcze 3 zrujnowane budynki gospodarcze w sąsiedztwie dworu.
Plan
Dzisiejszy plan fortalicjum
Źródło: Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej, Marian Kornecki, Kraków 1966
Historia
ierwotna siedziba w Wieruszycach - kamienna wieża mieszkalno - obronna na planie prostokąta, otoczona częściowo fosą została zbudowana w połowie XV w. przez panów tych ziem - Wieruskich herbu Szreniawa. Okolicę otrzymali oni lub ich protoplaści za zasługi od króla Władysława Łokietka.
1465 r. - zachowany dokument mówi o uwięzieniu przez Spytka Wieruskiego w dworze w Wieruszycach woźnego sądowego, gdy ten rozkazał oddać zabrane konie niejakiemu Jurze z Gruszowa
pocz. XVI w. - wieża została rozbudowana. Dawna budowla została przekształcona w czworobok zbliżony do kwadratu, zwany w dokumentach "kamienicą". Nie ma jasności czy po bokach powstały wtedy dwie niewielkie wieże alkierzowe
1531 r. - kolejna rozbudowa z inicjatywy Wincentego Wieruskiego, przyniosła obiektowi wygląd podobny do zachowanego do dzisiaj. Rozbudowano część parterową z piwnicami. Dwór składał się z prostokątnego budynku i jednej okrągłej wieży o charakterze obronnym. Wtedy też zapewne na stoku opadającym w stronę rzeki powstały ogrody, a po zachodniej stronie budynki gospodarcze. Zaczął się okres świetności dla fortalicjum, jego właściciele Wieruscy sprawowali znaczące funkcję w państwie, m. in. Wincenty był pisarzem ziemskim w Krakowie, a Jan chorążym nadwornym i starostą sądeckim
pocz. XVII w. - dobudowano kolejny człon z loggią widokową, który niestety nie zachował się, ale pozostały po nim ślady murów wystających ze ściany. Bardzo prawdopodobne że mury dworu zwieńczone były renesansową attyką
1746 r. - Wieruszyce przeszły na własność Ołtarzewskich, którzy sporządzili inwentarz, stąd opis skrzydła z loggią
XIX w. - podniszczone fortalicjum było wykorzystywane jako spichlerz, a siedzibą mieszkalną stał się oddalony nieco dwór klasycystyczny, który dziś już nie istnieje
1830 r. - właścicielem został Ferdynand Meysner
1928 r. - a następnie do zakończenie II wojny światowej Padlewscy
1970 r. - zrujnowane fortalicjum zostało częściowo odremontowane przez Państwową Służbę Ochrony Zabytków z Krakowa
1981 r. - dwór kupił Marek Skrzyński i do dziś jest jego właścicielem. Obiekt wiele na tym zyskał, wstawiono kamienne futryny okienne, wnętrze otynkowano, położono podłogi, wykonano drewniane sufity, zainstalowano elektryczność
Wstęp
Własność prywatna. Do środka dworu wejścia nie ma.
Położenie i dojazd
Centralna część woj. małopolskiego. 25 km na południowy-wschód od Wieliczki. 17 km na południe od Bochni. Zobacz na mapie.
Pociągiem można dojechać tylko do Wieliczki lub Bochni. Dalej PKS-em. Fortalicjum stoi na wzgórzu niedaleko głównej drogi biegnącej z okolic Czchowa (wbiega w nią też droga z Nowego Wiśnicza) na zachód w kierunku Myślenic i Wieliczki. Sama wieś nie jest zaznaczona na drodze. Jadąc od strony Czchowa należy skręcić przed Łopanowem w prawo, w drogę oznaczoną na Sobolów. Mijamy most i widzimy wzgórze zamkowe. Przed nim należy skręcić w lewo w wiejską drogę a poźniej w prawo pod górę. Po chwili znajdziemy się przed bramą. Jadąc samochodem można zatrzymać się przy samej bramie.
Czas
Wejście na wzgórze zamkowe z dołu zajmuje niecałe 10 min. Z przystanku PKS przy głównej drodze idzie się ok. 20 min. Pobieżne oglądnięcie trwa ok. 10 min.
Nowy Wiśnicz - Agroturystyka U Stokłosy, ul. Leksandrowa 4, (0...14) 612 83 25
Nowy Wiśnicz - Hotel-Restauracja "Hetmańska", ul. Grunwaldzka 2, tel. (0...14) 685 54 10
Bibliografia
Kornecki Marian - Zamki i dwory obronne ziemi krakowskiej
Marszałek Juliusz - Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach
Zdjęcia
Klikając w zdjęcie otrzymasz jego powiększenie w nowym oknie. Okno to można zamknąć kliknięciem w dowolny punkt powiększonego zdjęcia.
Zdjęcia wykonane: zimą 2002
Miniforum
Zapraszam do przesyłania swoich wypowiedzi i komentarzy odnośnie opisywanego zamku. Ukazują się one na stronie od razu po wpisaniu do formularza. Ostatnie wpisy
Re: Re: cudowne miejsce na ziemi Autor: anka Data: 2011-07-24 21:41:51
a może miał się zawalić? pewnie tak by było, jak z wieloma zamkami i pałacykami w Polsce, nikt się nimi nie interesuje, wszyscy tylko chodzą i narzekają, że się niszczy, a jak ktoś kupi i odrestauruje to foch, że własność prywatna. Po prostu zawiść
właśnie się wybieram w tamte okolice i mam zamiar odwiedzić TEN ZAMECZEK
urocze miejsce Autor: Bozia Data: 2011-06-27 22:30:08
W okolicach Wieruszyc bywam od lat i żałuję, że dopiero wczoraj poznałam to urocze miejsce. Przy bramie tablica informująca, ze to teren prywatny. Jednak trudno było się oprzeć i nie wejść za ogrodzenie. Ku mojemu ogromnemu zaskoczeniu ukazał się malutki, lecz jakże uroczy lekko baśniowy zameczek. Zadbany, odrestaurowany z ogromnej ruiny. Co za uczucie z jednej strony wtargnięcia na prywatny teren, z drugiej podziw. I ta cisza..., kameralne miejsce, bez tłoku, bez komercji, bez turystów. Żal tylko, że miejscowi wandale wybijają szyby.
fajny zamek Autor: zorro Data: 2010-12-08 17:35:57